- Op de bekende Europese aandelenmarkten zit de stemming er vanmorgen helemaal in. Bijna alleen maar hogere noteringen met omzetten die overigens niet veel voorstellen. Handelaren/beleggers blijken voor de zoveelste keer bereidt geen enkele rekening te houden met de feiten en voor 100% te geloven in een “alles kan alleen maar goed blijven gaan” scenario.

- Het is nog steeds niet verboden om wel na te denken over bijvoorbeeld de ontwikkelingen met betrekking tot de Europese schuldencrisis. En die ontwikkelingen wijzen maar op een ding: veel meer problemen op komst. Dan kan er wel stoer voorgesteld worden om Griekenland uit de euro te knikkeren, maar zonder het bijbehorende kostenplaatje is dat niet meer dan de aller-goedkoopste onderbuik-retoriek.

- In Duitsland is mevrouw Merkel de weg aan het kwijtraken. En dan hebben we het niet eens over de plotselinge 180 graden ommezwaai met betrekking tot de kernenergie, maar ze is nu ook bereid Griekenland nog meer geld te lenen om weer wat tijd te winnen. Wordt er dan wat opgelost? Nee natuurlijk! Worden de problemen dan groter? Ja natuurlijk, want als je door teveel schulden in de problemen bent gekomen, gaan nog meer schulden je er niet uithalen.

- ln Japan is het beleid om voor tijd te gaan tot een ware kunstvorm ontwikkeld. Sinds 1989 wordt daar geprobeerd het nemen van verliezen vooruit te schuiven door er iedere keer maar weer nieuw geld tegen aan te smijten. Dat nieuwe geld wordt iedere keer opnieuw geleend waardoor de Japanse uitstaande schuldpositie nu meer dan volledig uit de hand gelopen is. Grote verschillen met bijvoorbeeld Griekenland zijn echter 1) dat de Japanse regering al die tijd die tekorten in eigen land heeft weten te financieren en 2) dat de Japanse bevolking blijkbaar vertrouwen in de regering heeft gehouden. Daardoor is de rente al die tijd extreem laag gebleven, waardoor het herfinancieren van die schulden zonder al te veel problemen is gelukt. Daar kan natuurlijk ieder moment verandering in komen en als dat gebeurd zijn de rapen serieus gaar. Geen wonder derhalve dat de kredietwaardigheidbeoordelaars nerveus aan het worden zijn.

-Het is vanmorgen extreem rustig op de bekende Europese aandelenmarkten. Omzetten en koersbewegingen stellen helemaal niets voor. Nieuws om op te reageren is er meer dan voldoende, maar handelaren/beleggers zijn weer in een extreem vergevingsgezinde stemming dus alle tegenvallers etc. worden genegeerd.

-De ontwikkelingen met betrekking tot de Europese schuldencrisis blijven het nieuws bepalen. In essentie is dat nieuws echt alleen maar slecht en belooft het (veel) meer problemen in de toekomst. En de aandelenmannetjes en -vrouwtjes blijven maar volhouden alsof de bedrijven daar geen last van gaan krijgen.

-In de VS wordt er nu vooruit gekeken naar aanstaande vrijdag als de volgende arbeidsmarktcijfers gepubliceerd gaan worden. De roze brillen gaan zich daar de hele week over opwinden om maar te proberen daar iets positiefs van te maken. Er kan ook gekeken worden naar bijvoorbeeld de cijfers over de Amerikaanse huizenmarkt die de afgelopen dagen bekend zijn gemaakt. Korte samenvatting: diep triest. Bij AFS denken we nog steeds dat de minpunten van die huizenmarkten echt veel groter zijn dan de mogelijke miniplusjes uit de arbeidsmarkt. Dat herstelverhaal loopt echt op z'n allerlaatste benen.

-Opmerkelijk-1. In België heeft Dexia (grote bank) volgende forse verliezen aangekondigd op de posities in Amerikaanse hypotheken. En dat terwijl alle andere financiële instellingen die op welke manier dan ook betrokken zijn bij die Amerikaanse huizenmarkt al kwartalen lang duidelijk minder geld reserveren voor mogelijke verliezen.

-Opmerkelijk-2. In Londen wordt onderhandeld over een herstructurering van de uitstaande schulden van Endemol en zijn een paar grote banken bereid behoorlijke bedragen af te boeken. Obligaties afboeken? Dat is toch volkomen onbespreekbaar als het gaat over het 'redden' van de banken. Dan moet het toch van de belastingbetalers komen? Misschien kunnen de banken eens proberen uit te leggen waarom zij het wel normaal vinden om schulden te herstructureren bij hun relaties, maar het tegelijk onbespreekbaar vinden dat zij zelf op die manier geholpen kunnen worden?

-Op de bekende Europese aandelenmarkten zit de stemming er vanmorgen wel in. Erg veel wat hogere noteringen met omzetten die weinig bijzonder zijn. Nieuws is er voldoende, maar het is niet dramatisch slecht dus gaat het volgens handelaren/ beleggers allemaal best goed.

-Gisteren waren er bijvoorbeeld de laatste groeicijfers over de Amerikaanse economie. Die waren niet best, 1,8% groei op jaarbasis, en die groei is ook nog behoorlijk aan het afzwakken. En bedenk altijd dat die 1,8% inclusief alles is wat de verantwoordelijke autoriteiten eraan gedaan hebben om tot betere resultaten te komen. En in aandelenland weet men dit toch belangrijke getal gewoon volledig te negeren. Alsof dat getal geen langere termijn consequenties heeft. Het lijkt ons bij AFS verstandiger daar snel heel anders over te gaan denken.

-De 'dumbo van de week'-prijs is deze keer gewonnen door de premier van Luxemburg, Jean Claude Juncker. Die riep gisteren op z'n dooie gemak dat de Griekse regering met een beetje pech de al beloofde IMF-steun niet gaat krijgen. Goed werk, Juncker. Alles en iedereen is al behoorlijk nerveus en jij gooit nog even wat kerosine op het vuur. Misschien was het een tactisch opzetje om de Grieken bang te maken, maar het gevolg gaat wel zijn dat de financiële markten nerveuzer gaan worden dan ze al zijn waardoor de risicopremies ook voor andere landen verder omhoog gaan en de problemen dus gewoon in een strak tempo groter worden.

-Voor de rest wordt er een beetje geneuzeld over een nieuwe IMF-topman/vrouw. Mevrouw Lagarde heeft zich kandidaat gesteld en de Fransen gaan ervan uit dat het dan 'kat in het bakkie' is. Dat kan nog wel eens gaan tegenvallen. In grote delen van de wereld, denk emerging marktets, denken ze daar waarschijnlijk heel anders over. We kunnen rustig wachten tot die landen met een zeer goede kandidaat gaan komen.

-De stemming wil er vanmorgen op de bekende Europese aandelenmarkten niet lekker inkomen. Meer minnetjes dan plusjes met omzetten die er zijn mogen. Nieuws is er ook voldoende, maar het lukt handelaren/beleggers nog steeds niet om daar de volstrekt voor de hand liggende conclusies uit te trekken.

-Zo waren er gisteren weer meerdere berichten uit de VS die voor de zoveelste keer bevestigden dat de groei daar behoorlijk aan het afzwakken is. Het ging dan om de 'durable orders' en de huizenprijzen. En dat ondanks alles wat er door de fiscale en monetaire autoriteiten de afgelopen jaren gedaan is om het tij te keren. Als zoveel steun zo weinig resultaat oplevert, kunnen er twee conclusies getrokken worden. 1) dit beleid is totaal niet effectief of 2) de problemen in de particuliere sector zijn veel groter dan de hotemetoten bereid zijn toe te geven.

-Tegen de tijd dat het sentiment onder een groep beleggers te negatief wordt, gaan de verantwoordelijke autoriteiten steeds vaker schermen met het woord 'China'. En dan weet u het wel, een Pavlov-reactie. Meer hoeven de brillenmannetjes immers niet te horen: Chinees geld is de oplossing voor alle denkbare problemen. Dat het in de praktijk totaal anders loopt, doet niet ter zake. Als we maar wat hebben om ons aan vast te klampen.

-Gisteren kwam de OESO met het halfjaarlijkse rapport over de stand van zaken in de wereldeconomie. Als er de komende tijd helemaal niets meer tegenzit, kunnen de cijfers er redelijk uitzien, maar de OESO waarschuwt zelf al voor pijnpunten als werkloosheid, begrotingstekorten, schuldenposities, inflatie en allerlei andere dingetjes. Kortom, de groei-voorspellingen die gedaan zijn, gaan met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid niet gehaald worden.

-Het is vanmorgen tamelijk rustig op de bekende Europese aandelenmarkten. Nog wel meer minnetjes dan plusjes, maar veel stelt het allemaal niet voor. Ook de omzetten zijn niet bijzonder. Er zijn berichten genoeg, maar het is weer een dag zonder dramatisch slecht nieuws dus handelaren/beleggers krijgen weer wat meer lef.

-De rode draad in de berichten is simpel: heel veel kleinere en grote tegenvallertjes en nauwelijks nieuws waar iemand blij van kan worden. Een rode draad waar in renteland al behoorlijk wat aandacht voor is, maar waar de aandelenmannetjes maar niet bij willen stilstaan.

-Kijk daarvoor alleen maar even naar China. Gisteren al het bericht dat Goldman Sachs de groeiverwachtingen serieus naar beneden heeft bijgesteld. En daar kwamen vanmorgen berichten overheen over vervelende prijsstijgingen en mogelijk fors oplopende verliezen op uitstaande kredieten.

-In de VS is het beeld niet veel beter. Er is daar geen enkel probleem opgelost en de groei is er behoorlijk aan het afzwakken. Begin maar vast rekening te houden met een double dip, want het is moeilijk voorstelbaar dat de overheid nog een keer alle minpunten kan compenseren.

-Over de eurozone kunnen we kort zijn. Daar begint een tweedeling te ontstaan waarbij vooral de minder presterende landen (en dat zijn er nogal wat) in alsmaar grotere problemen aan het komen zijn. Let maar eens op wat er in het VK aan het gebeuren. Ondanks alle goede voornemens en plannen om te bezuinigen, lopen de tekorten fors op.

-Op de bekende Europese aandelenmarkten is de stemming vanmorgen een stuk beter dan gisteren. Niet dat het goed gaat, maar handelaren/beleggers zijn wat tot rust aan het komen. Omdat er voor de rest ook niet zo veel nieuws beschikbaar is gekomen, kunnen de markten zich enigszins herstellen. Meer plusjes dan minnetjes met weinig bijzondere omzetten zijn het resultaat.

-Het grote beeld blijft natuurlijk onveranderd. Langzaam maar zeker steeds meer bevestigingen van alsmaar toenemende problemen en een blijvend onvermogen van de verantwoordelijke autoriteiten om met elkaar met een geloofwaardig plan te komen waarmee de ontstane problemen het hoofd kunnen worden geboden. Die spagaat zorgt voor meer onzekerheid op de financiële markten, andere prijzen (oplopende rente) en dus groter wordende problemen.

-In de tussentijd doen ook allerlei mensen duiten in het oplossingen-zakje die vooral volkomen duidelijk maken dat ze echt geen enkele clou hebben van wat er nou eigenlijk aan de hand is. Denk aan proefballonnetjes als 'kieper Griekenland uit de euro' of uitspraken in de trant van 'de Grieken gaan helemaal niets meer terugbetalen'.

-Elders in de wereld is de richting van de economische beweging ook omlaag. Gisteren nieuws over de CFNAI in de VS. Dat is een indicator die bestaat uit een mix van 85 andere zaken die worden bijgehouden en die (opgeteld) aangeeft in hoeverre de economie harder of zachter groeit dan gemiddeld. Het getal van gisteren maakte volkomen duidelijk dat de groei in de VS aan het afzwakken is.

-Zelfs met betrekking tot China beginnen de meningen te veranderen. Tot voor kort was het simpel. Mega-groei zover we konden kijken. Nu wordt daar toch meer aan getwijfeld. Gisteren kwam Goldman Sachs met het verhaal dat de Chinese groei wel eens een stuk lager kan uitkomen dan tot voor kort het geval was. Niet zo'n moeilijke uitspraak trouwens. Denk daarvoor alleen maar aan de problemen waar China mee geconfronteerd wordt. Inflatie, huizenbubbel, kredietbubbel, afnemers waar het minder goed mee gaat, corruptie en zo kunnen we nog wel even doorgaan.

-Het is geen fijne dag op de Europese financiële markten. Op zowel de aandelen- als de obligatiemarkten is er sprake van behoorlijke koersdalingen met omzetten die er zijn mogen. Het zijn natuurlijk alle ontwikkelingen met betrekking tot de Europese schuldencrisis die zorgen voor een sterke toename van de nervositeit.

-In termen van hard nieuws is er niet eens zoveel aan de hand. De berichten zijn niet prettig, maar passen naadloos in een beweging die al een tijd geleden op gang is gekomen. Het is allemaal wat meer van hetzelfde. Wat er wel aan het veranderen is, is de opstelling van de verantwoordelijke hotemetoten die het steeds vaker over belangrijke zaken keihard oneens met elkaar zijn.

-Het belangrijkste pijnpunt is het antwoord op de vraag: gaan er wel of niet schulden geherstructureerd worden? De ECB blijft mordicus tegen, maar in de politiek is het tij aan het keren. De bereidheid op allerlei plaatsen om nog meer geld te schuiven naar landen waar het slecht gaat, neemt in eens strak tempo af.

-Deze verschillen van mening maken het vinden en uitwerken van een verstandige oplossing van die schuldencrisis natuurlijk een stuk ingewikkelder en dat is precies de reden waarom de financiële markten een stuk nerveuzer aan het worden. En het is een vicieuze cirkel, want hoe nerveuzer de markten worden (lees: de rente verder omhoog gaat), hoe groter de problemen in de verschillende landen worden en hoe dringender een oplossing nodig is. Een oplossing waar dus steeds meer onenigheid over ontstaat. Dat is de dynamiek in die schuldencrisis geworden.

-Ondertussen gaat het in VS niet beter. Daar is het einde in zicht van het grote Federal Reserve koopt alles programma (QE2) en wordt per dag onduidelijker wie/wat er daarna voor de financiering van de Amerikaanse tekorten gaat zorgen. Reken in de VS ook maar op een scherpe stijging van nervositeit.