-Op de bekende Europese aandelenmarkten begint de nervositeit toch toe te nemen. Er wordt langzaam maar zeker meer getwijfeld aan een goede afloop van de problemen die in verschillende landen zijn ontstaan. Het gevolg is dat handelaren/beleggers de kat uit de boom aan het kijken zijn. Omzetten en koersbewegingen stellen (met uitzondering van die voor de financiels natuurlijk) maar weinig voor.

-Eigenlijk is het opmerkelijk dat er in aandelenland niet heftiger wordt gereageerd. Als gekeken wordt wat er op dit moment in de rente- en valutamarkten aan het gebeuren is, dan zijn aandelenmarkten een oase van rust. Grote vraag is dan of de aandelenmannen/vrouwen zich wel willen realiseren wat er aan de hand is?

-Gisteren werden in Brussel de laatste verwachtingen met betrekking tot de groei van Europese Unie voor de komende jaren gepubliceerd. Er wordt gerekend op beperkte plusjes in 2011 en 2012. Een belangrijke bijdrage daaraan wordt geleverd door de blijvend behoorlijke hoge begrotingstekorten overal in de eurozone. Met een begrotingstekort van 5% van het nationaal inkomen is het bereiken van een groei van 2% geen sterk verhaal. Dat betekent dat de particuliere sector het vrij rustig aan (blijft) doen.

-De berichten uit Japan beginnen weer behoorlijk tegen te vallen. Even geleden is er een einde gekomen aan het zoveelste stimuleringsprogramma en prompt vallen de cijfers weer tegen. En wat gaat de Japanse regering dan doen? Weer een volgend plan opstellen om de economie te stimuleren natuurlijk. Als het 10x niet gelukt is, gaat het de 11e keer natuurlijk wel lukken. Of zoiets.

-'Redding' van Ierland of geen 'redding' van Ierland, de stemming op de bekende Europese aandelenmarkten blijft tegenvallen. Veel wat lagere noteringen met omzetten die met uitzondering van die voor de financials echt helemaal niets voorstellen. Handelaren/beleggers durven gewoon geen stelling in te nemen.

-Die 'redding' van Ierland is natuurlijk vooral een redding van de obligatiebezitters van de grote banken. Opnieuw moeten de belastingbetalers ervoor zorgen dat de obligatiebezitters al hun geld terugkrijgen. Pas na 2013 gaat daar misschien een keer een kleine verandering inkomen. Het blijft ongelofelijk hoe de autoriteiten maar blijven buigen voor de belangen van de grote financiele instellingen.

-Als we willen weten waar dat toe kan leiden, hoeven we alleen maar naar Japan te kijken. Daar gebeurt al ongeveer 20 jaar hetzelfde en daar is de Japanse economie niet beter van geworden, daar zijn de Japanse banken niet veel beter van geworden en daar zijn de Japanse consumenten ook niet veel beter van geworden. Om het eens voorzichtig te formuleren.

-Afgelopen vrijdag in de VS de dolle dwaze vrijdag, oftewel; de formele start van het Kerstverkopenseizoen. De eerste resultaten vielen tegen. Met veel fantasie werd er nog een plusje gemeld ten opzichte een jaar geleden maar daar bleef het bij. Niet echt een doorzettend groeiverhaal.

-Op de bekende Europese aandelenmarkten is de stemming vanmorgen tamelijk flauw. Veel wat lagere koersen waarbij met name die van de financials onder druk staan. Iets wat vooral te maken heeft met de toenemende onzekerheid met betrekking tot de schuldenposities van enkele Europese landen. En er zijn vandaag simpelweg geen berichten waar de handelaren/beleggers positiever van kunnen worden.

-Die twijfel wat betreft de schuldenposities is natuurlijk volkomen terecht. Na de gebeurtenissen in Griekenland en Portugal zijn zeker de obligatiebeleggers nu beter aan het kijken naar de ontstane situaties in allerlei landen en dan blijken er de afgelopen jaren toch erg veel rare dingen gebeurd te zijn. Met pappen en nathouden kunnen de ontstane problemen nog een tijdje vooruitgeschoven worden, maar meer mensen krijgen in de gaten dat er niets opgelost wordt. En als nagedacht wordt hoe een mogelijke oplossing er wel uit kan gaan zien, zijn de conclusies bijna altijd onprettig.

-In China proberen de autoriteiten antwoorden te vinden op de vraag hoe de aantrekkende inflatie onder controle kan worden gebracht. Dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan, maar voor de beleggers is het een onzekere factor. En onzekerheid vertaalt zich altijd in lagere koersen. Zolang niet duidelijk wordt wat er gaat gebeuren, blijven die koersen onder druk staan.

-In de VS gaan de CNBC-belmeisjes straks weer helemaal hysterisch worden. Black Friday komt er aan, een soort dolle dwaze dagen van de Bijenkorf maar dan over de hele VS. Het gaat dan over de officiele start van het Kerstverkopenseizoen. En alle chickies gaan u proberen wijs te maken dat het weer helemaal goed gaat in de VS omdat het grote publiek in lange rijen staat voor scherpe aanbiedingen.

-De stemming op de bekende Europese aandelenmarkten is vanmorgen wel vriendelijk. Veel wat hogere noteringen met omzetten die niet bijzonder zijn. Het hogere slot op Wall Street gisteravond is natuurlijk een belangrijke stimulans.

-Gisteren werden er in de VS een hele serie cijfers bekendgemaakt. En zoals u ondertussen kunt weten, gaan de media tamelijk selectief met het nieuws om. Meevallers en prettige berichten worden groot gemeld en vaak herhaald, tegenvallers en slecht nieuws wordt zo minimaal mogelijk gebracht. De inhoud van de berichten was gisteren zeker niet eenduidig, maar na die speciale 'mediabehandeling' was het geen toeval meer dat de koersen behoorlijk konden stijgen.

-Meevallers waren gisteren de cijfers over het consumentenvertrouwen en de persoonlijke inkomens en bestedingen. Tegenvallers kwamen er uit de huizenmarkt en de industrie. Opgeteld goed voor maximaal een gemengd beeld en zeker geen reden voor veel euforie.

-In euroland neemt de nervositeit bij de obligatiebeleggers duidelijk toe. Na alle ontwikkelingen in Ierland wordt er beter gekeken welk andere land misschien in problemen kan komen. En als er goed gekeken wordt, zijn volgende pijnpunten niet moeilijk te vinden. Die primair financiele pijnpunten zijn eigenlijk in alle eurolanden te vinden. Er zijn echter grote verschillen tussen diezelfde eurolanden voor zover het de mogelijkheden betreft om die pijnpunten het hoofd te bieden. En dat is natuurlijk de kern van de zaak.

-Er wordt vanmorgen op de Europese aandelenmarkten vooral getwijfeld. Per saldo bewegen de indices rondom de slotstanden van gisteren en stellen de omzetten, met uitzondering van die voor de financials, opnieuw helemaal niets voor. Berichten zijn er wel, maar ze zijn niet eenduidig genoeg om de stemming te bepalen.

-Gisteren publiceerde in de VS de Federal Reserve de laatste langere termijnverwachtingen met betrekking tot de economie. Het was niet prettig. De langere termijn groeiverwachtingen waren al niet hoog en zijn naar beneden bijgesteld en de werkloosheidsvooruitzichten waren al niet positief en zijn naar boven bijgesteld. Oftewel: de Fed is maar weinig optimistisch voor de komende jaren.

-Tegelijkertijd was er ook in de VS de tweede schatting voor de groei over het derde kwartaal van dit jaar en die kwam wat hoger uit dan de eerste. Laat u daardoor niet misleiden. De belangrijkste bijdrages aan de groei waren een toename van de voorraden in het bedrijfsleven en een afname van de importen. Kan allemaal een kwaad, maar geen indicatie dat het lekker loopt. Om het eens voorzichtig te formuleren. En dat kan ook helemaal niet met de recente ontwikkelingen op de arbeids- en de huizenmarkten.

-In euroland probeert men zich vast te klampen aan de laatste vertrouwenscijfers uit het Duitse bedrijfsleven. Ook weinig mis mee, maar bedenk wel dat veel grote en bekende Duitse bedrijven buitengewoon internationaal opereren en weten te profiteren van de ontwikkelingen in landen waar het een stuk beter gaat dan in de eurozone. Die Duitse groeicijfers van gisteren kwamen echt niet uit de lucht vallen.

-Op de bekende Europese aandelenmarkten wil de stemming er vanmorgen niet inkomen. Veel wat lagere noteringen met omzetten die, opnieuw met uitzondering van die van de financials, maar weinig voorstellen. Nieuws is er wel, maar de inhoud ervan is niet eenduidig. Positievere en negatievere berichten wisselen elkaar af.

-Vanmorgen de laatste groeicijfers uit Duitsland. In vergelijking met een jaar geleden is de economie daar behoorlijk gegroeid, maar net als in andere Europese landen zwakt die groei sinds een paar maanden duidelijk af.

-Belangrijk in dat verband zijn de bezuinigingen die op veel plaatsen in de wereld worden doorgevoerd. Die overheidsbezuinigingen zijn op gang gekomen nadat precies een jaar geleden in Dubai de eerste schuldencrisis losbarstte waarna een maand later hetzelfde gebeurde in Griekenland. Die crississen hebben voor een behoorlijke omwenteling in het denken over tekorten gezorgd. Met afzwakkende groei als uiteindelijke gevolg.

-In de VS is de discussie over ja/nee bezuinigen minder expliciet. Dat komt ook omdat het financieren van de tekorten daar een stuk makkelijker lijkt te gaan dan in de eurozone. Een zeer belangrijke rol daarin wordt door de Federal Reserve gespeeld, want die Fed is namelijk echt een hele grote koper van staatsleningen. Opgeteld heeft de Fed ondertussen voor bijna $ 900 mrd !!! aan Treasuries gekocht. Het begrip 'vestzak/broekzak' krijgt zo wel een nieuwe betekenis, maar in het grote spel der dingen begint het ook op een pyramidespel te lijken. En we hoeven u hopelijk niet te vertellen wat de onvermijdelijke uitkomst van ieder pyramidespel uiteindelijk is?

-Veel wat hogere koersen met omzetten die met uitzondering van die van de financials helemaal niets voorstellen. Dat is vanmorgen het beeld op de bekende Europese aandelenmarkten. Nieuws is er maar weinig, maar de laatste berichten uit Ierland bepalen natuurlijk de stemming.

-In Ierland is bekendgemaakt dat de regering daar om financiele steun gaat vragen aan de Europese Unie en het IMF. Over alle mogelijke details is nog ongeveer niets bekend, maar er gaan geruchten over bedragen tot euro 95 mrd. En er zijn geen 5 mln Ieren. Is er nou echt een iemand op deze wereld die denkt dat deze actie ook maar iets gaat oplossen? Er wordt tijd gewonnen, niets meer en niets minder.

-Grote vraag blijft wel hoe het ooit zover heeft kunnen komen dat dergelijke krankzinnige bedragen nodig zijn om de banken in een klein land als Ierland overeind te houden. Wat is daar de afgelopen jaren allemaal misgegaan? Wie hebben er zo zitten slapen? Wie hadden er wat moeten doen? Hoe is het afgelopen met de verantwoordelijke autoriteiten?

-Dit is natuurlijk veel minder een reddingsoperatie voor de Ierse banken dan een voor een aantal grote banken in Europese landen die voor enorme bedragen in Ierland zitten en voor geen goud willen afboeken. Voor de zoveelste keer moet de belastingbetaler ervoor zorgen dat de obligatiebezitter zijn/haar geld terugkrijgt.

-Na Griekenland en Ierland kunnen we nu rustig gaan wachten welk volgende land in het middelpunt van de onprettige belangstelling gaat komen te staan.