- Er gebeurt vanmorgen opnieuw bijna niets op de bekende Europese aandelenmarkten. Minimale omzetten en beperkte koersbewegingen bepalen het beeld. Meer plusjes dan minnetjes zorgen voor de stijgingen van de indices. En het volkomen en totaal weigeren ook maar te kijken naar wat er aan de hand is, blijft de houding van handelaren/beleggers.

- Gisteren de uitspraken van de nieuwe ECB-president Draghi over 2012. Hij voorspelt moeilijke financiële markten en dat is natuurlijk niet meer dan een al openstaande  deur nog even keihard uit z'n hengsels trappen. Onze Italiaanse vriend kan ook eens even stilstaan bij wat de rol van de verantwoordelijke autoriteiten in dat proces is geweest. Die autoriteiten zijn namelijk al ruim drie jaar steeds groter en heftiger in die markten aan het ingrijpen. Denk aan de begrotingstekorten, aan het verlagen van de korte rente, aan het geven van garanties, aan het kopen van staatsleningen, aan het verstrekken van steeds meer liquiditeitssteun en aan het telkens veranderen van de regels. Met als opgetelde resultaat dat er weer een recessie aankomt, dat de spaarders op hun knieën gezet zijn, er grote problemen zijn ontstaan in de pensioenwereld en dat het vertrouwen van consumenten en bedrijven zwaar onder druk is komen te staan. En dan voorspellen dat er een moeilijk jaar op de financiële markten aankomt. Goeie bal, Mario, goeie bal.

- Een andere reden waarom het een moeilijk jaar gaat worden is dat de grote landen het maar nergens met elkaar over eens willen worden. Gisteren het verhaal over de mogelijke steun van het IMF voor de eurozone, vanmorgen de tekst dat de Britten daar in ieder geval niet aan willen meewerken. Dat belooft niet veel goeds.

- In de VS is het beeld trouwens niets beter. Daar zijn de politici zo verdeeld dat echt alles, maar dan ook alles wordt aangegrepen om punten te scoren en de andere kant waar mogelijk maximaal dwars te zitten. Als er economisch nou geen problemen zijn, maakt dat allemaal niet zoveel uit, maar in de VS zijn echt grote problemen ontstaan. Dan op geen enkele manier willen samenwerken, is zeldzaam onverantwoordelijk.

- En de roze brillen die denken dat er in de VS iets van een herstel aan het optreden is, die moeten maar even naar de laatste cijfers over het onderzoeksbureau Gallup kijken over de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Korte samenvatting: in vergelijking met een jaar geleden gaat het op die arbeidsmarkt maximaal een heel klein beetje beter. En niets meer. 

- Het is vanmorgen opnieuw heel erg rustig op de bekende Europese aandelenmarkten. Omzetten en koersbewegingen stellen helemaal niets voor. Zoals al veel vaker de afgelopen weken is de inhoud van de berichten kristalhelder maar weigeren handelaren/beleggers er simpelweg naar te kijken. Dit plus het traditionele peilloos domme gewauwel over een eindejaarsrally maakt dat er toch meer plusjes dan minnetjes genoteerd worden.

- Het grote verhaal van de afgelopen maanden is natuurlijk dat de verantwoordelijke autoriteiten keihard aan het werk zijn om het grote publiek en het bedrijfsleven zo nerveus mogelijk te maken. Ieder plan wat later niet blijkt te werken en opgevolgd wordt door een groter volgend plan wat ook niet werkt wat dan weer gevolgd wordt door een nog groter plan wat natuurlijk ook niet werkt, heeft dat effect. En nerveuzer wordende consumenten en bedrijven gaan natuurlijk niet lekker consumeren en investeren. Sterker, die gaan het allemaal wat rustiger aan doen met als onvermijdelijke resultaat dat de groei afzwakt en een recessie onvermijdelijk is.

- En de volgende grote teleurstelling komt eraan. De Europese hotemetoten willen het IMF betrekken bij de 'redding' van de eurozone. De essentie van het IMF is echter 'met elkaar voor elkaar'. En elkaar is dan alle landen in de wereld. Denken we nou echt dat alle lidstaten van het IMF het een goed idee vinden om geld ter beschikking te stellen aan een van de rijkste gebieden op aarde. Denkt u dat de emerging markets gaan bijdragen aan een fonds om de eurozone te steunen en denkt u dat de Amerikaanse regering geld ter beschikking gaat stellen, om nog maar te zwijgen over de Britten en de Italianen. Korte samenvatting van dit plan: D O A (in goed Amerikaans: Dead On Arrival). 

- Bovenstaande processen zijn niet alleen van toepassing op de eurozone. In de VS gebeurt precies hetzelfde. Zoek maar eens uit wat er in Washington aan het gebeuren is met betrekking tot het al dan niet verlengen van een tijdelijke belastingverlaging (payroll tax cut). Dat is van een tamelijk gruwelijke onverantwoordelijkheid.

- Er gebeurt vanmorgen ongeveer niets op de bekende Europese aandelenmarkten. Omzetten en koersbewegingen stellen helemaal niets voor. En net als eerdere dagen is er nieuws genoeg, maar ontbreekt bij handelaren/beleggers de wil om er ook maar iets mee te doen.

- Het bericht van de dag betrof de uitspraken van IMF-voorzitter Lagarde over de ontwikkelingen in de Europese schuldencrisis. Mevrouw Lagarde waarschuwde ervoor dat de bestaande problemen nog een stuk groter kunnen worden. Zeker als er niet beter samengewerkt gaat worden en landen meer voor de directe korte termijn eigenbelangen gaan kiezen, worden de vooruitzichten somberder.

- Gisteren kwamen er wel een paar niet tegenvallende cijfers uit de VS beschikbaar. Zo worden er langzaam maar zeker minder mensen ontslagen, maar van meer nieuwe banen is nog maar weinig sprake. Het begint erop te lijken dat het Amerikaanse bedrijfsleven wel zo'n beetje uit-gereorganiseerd is. Er waren ook enkele meevallertjes in regionale enquêtes met betrekking tot de industrie. Tegelijkertijd viel het macro-economische cijfer met betrekking tot industriële productie echter behoorlijk tegen. Hoe dit met elkaar in overeenstemming gebracht kan worden, is ons nog niet helemaal duidelijk.

- Los daarvan kan het misschien wel zo zijn dat het aan de productiekant van de Amerikaanse economie wat beter gaat, aan de inkomenskant is daar geen enkele sprake van. En dat is voor ons bij AFS de belangrijkste reden waarom wij niet geloven in een blijvend herstelverhaal. Met blijvend torenhoge begrotingstekorten kan de consumptie misschien op peil blijven, maar beter gaat het niet worden.

- In de rubriek 'boefjes en grotere boeven' vandaag een rapport over hoe Spaanse banken omgaan met de problemen op de huizenmarkten daar. We weten ondertussen wel dat het vooruitschuiven van problemen de normaalste zaak van de wereld is geworden, maar de mate waarin die Spaanse banken dat doen, is van een hogere orde. Dan hebben we het over creativiteit in het kwadraat. Hopelijk kunt u zelf wel bedenken wat daar de onvermijdelijke consequenties van gaan zijn.

- Op de bekende Europese aandelenmarkten is het opnieuw vrij rustig. Omzetten en koersbewegingen stellen maar weinig voor en de beschikbaar gekomen berichten zijn niet opvallend/opmerkelijk genoeg om een beweging op gang te brengen.

- Wat er wel gebeurt, is dat het vertrouwen van beleggers in een goede afloop van de ontstane problemen langzaam verder onder druk komt te staan. Begrijpelijk, want de neuzen willen over ongeveer geen enkel onderwerp maar dezelfde kant op gaan staan. Series meningsverschillen en ruzies worden in de publiciteit uitgevochten. Alles en iedereen heeft overal een mening over. En zo gaat het maar door, met als resultaat dat die beleggers nerveuzer worden en nerveuze beleggers verkopen. Veel moeilijker is het niet. Die lagere koersen op allerlei markten zijn geen toeval.

- Maar er moet wel belegd worden. Er wordt dus gezocht naar 'safe havens', plaatsen waar de risico's in de perceptie een stuk minder zijn. Zo komen Amerikaanse staatsleningen weer in beeld en neemt de belangstelling voor dollars dus toe. Voor alle duidelijkheid: in de VS gaat het echt niet veel beter dan in de eurozone, maar handelaren zijn net hondjes, ze reageren nou eenmaal op de hardste geluidjes en de felste lichtjes. En die komen de laatste tijd uit de eurozone. Maar daar kan iedere dag verandering in komen.

- Op andere plaatsen in de wereld gaat het eigenlijk niet veel beter. Zet de berichten uit China maar eens op een rijtje. De Chinese hotemetoten weten tientallen minnen te vertalen in geweldig groeicijfers, maar zelfs de beleggers geloven die niet meer. Kijk daarvoor maar naar de ontwikkelingen op de Chinese beurzen. Waarom staan die zoveel lager als het zo goed zou gaan in China? En dat wil wat zeggen he? Beleggers die groeicijfers niet meer geloven.

- Het is ook vanmorgen erg rustig op de bekende Europese aandelenmarkten. Lage omzetten en bijna alleen maar wat lagere noteringen. Nieuws is er meer dan voldoende, maar er zijn simpelweg te weinig berichten die gepimpt kunnen worden tot goed/meevallend/verbeterend nieuws.

- Gisteren een serie berichten uit de VS. Eerst de cijfers over de detailhandelsverkopen in de maand november. Die vielen dik tegen terwijl alles en iedereen toch zo heel erg positief was over de start van het Kerstverkopen-seizoen eind november. Hoe kunnen al die fijne+ plussen dan opgeteld niet meer dan een minimini-plusje zijn? En voor de mensen die maar blijven weigeren te begrijpen wat de ontstane realiteit is: kijk even naar de laatste uitspraken van Best Buy.

- Ook was er in de VS weer een korte rentebesluit plus toelichting van het FOMC van de Federal Reserve. Korte samenvatting: de economie kabbelt langzaam door, terwijl de risico's groot zijn. En blijf bedenken dat de monetaire en fiscale autoriteiten in de VS al een paar jaar echt alles uit de kast hebben gehaald om die economie te stimuleren. En dan zijn er ook nog mensen die geld van anderen beheren die teleurgesteld zijn dat de Fed niet nog meer doet.

- Tenslotte was er de uitkomst van de periodieke grote enquête in het midden- en kleinbedrijf. Korte samenvatting: het gaat iets minder slecht dan even geleden. En daar blijft het bij.

- In eigen land is het economische tij aan het verslechteren. Gisteren het CPB-'recessie-in-Nederland-verhaal'. Nu teksten over volgende bezuinigingen en een aantal berichten over forse ontslagrondes. Dat gaat het vertrouwen in een fijne toekomst onder druk zetten en dus ook de bestedingen en dus ook de groei. De spiraal omlaag versnelt, en niets anders.

- Het is vanmorgen behoorlijk rustig op de bekende Europese aandelenmarkten. Omzetten en koersbewegingen stellen maar weinig voor en u kent het verhaal met betrekking tot het nieuws ondertussen wel. Meer dan voldoende berichten waarvan de inhoud en strekking volkomen duidelijk zijn, maar waar handelaren/beleggers simpelweg weigeren om iets mee te doen.

- Gisteren het kwartaalrapport van de BIS, ruwweg de centrale bank van de centrale banken. In dat rapport zijn de ontwikkelingen op de financiële markten van de afgelopen maanden op een rijtje gezet. Rode draad: het blijft op die financiële markten langzaam maar zeker slechter gaan, ook al omdat de onzekerheid en twijfel blijven toenemen en vertaald worden in andere (lees: lagere) prijzen. Op dagbasis bekeken lijkt de schade vaak nog wel mee te vallen, met een wat langer perspectief is dat totaal niet aan de orde.

- Dit beeld wordt bevestigd door de laatste rapporten van de OESO. Ook daar is één ding volkomen duidelijk: de groei in bijna alle landen van de wereld is behoorlijk aan het afzwakken. Het bericht vanmorgen van die recessie in Nederland past daar naadloos in.

- Nog een fijn bericht uit de VS. Daar was het begrotingstekort over de maand november gewoon $ 137 mrd, en nee, dit is geen typefout. De regering geeft daar meer dan 60% !!!! meer uit dan er binnenkomt. Misschien kunt u dat a) even relateren aan de laatste groeicijfers, b) even relateren aan dat verwachte groeiverhaal en c) even relateren aan de vraag hoe lang dit kan blijven doorgaan?

- In Nederland heeft Geert W. van zich laten horen met wat teksten over de hypotheekaftrek. Misschien dat er politieke overwegingen aan ten grondslag hebben gelegen, maar financieel-economisch gezien is het vragen om problemen.

- Op de bekende Europese aandelenmarkten is de stemming vanmorgen niet best. Bijna alleen maar lagere noteringen, met omzetten die niet bijzonder zijn. Blijkbaar is het euro-top effect al weer uitgewerkt.

- Veel opmerkelijker was dat handelaren/beleggers zichzelf nog een paar dagen hebben weten wijs te maken dat er n.a.v. die top een verandering ten goede zou kunnen komen. Er zijn vier grote problemen in de euro-zone. De opgetelde schuldenposities, de verdiencapaciteit van de verschillende landen, de financiële posities van de banken en, in sommige gevallen, de overheidsfinanciën. Als de uitkomsten van de top naast dit rijtje worden gelegd, dan kunt u de conclusies zelf ook wel trekken.

- In dat hele proces is het VK ook nog in staat geweest om zichzelf buitenspel te zetten. De Britten wilden geen soevereiniteit opgeven en hun eigen financiële sector beschermen. Dat is natuurlijk helemaal legitiem, maar de onvermijdelijke consequentie gaat zijn dat het VK steeds minder partij gaat worden in de Europese besluitvorming.

- In het proces van financiële waarheidsvinding wat zich sinds de zomer van 2007 door de wereld heen beweegt, gaat ook Nederland onvermijdelijk aan de beurt komen. En de financiële markten gaan oog krijgen voor de volledig opgeblazen huizenmarkt in ons land. Wat dat gaat betekenen, is nu niet te voorspellen, maar er kan zomaar onrust over ontstaan omdat iedereen begrijpt dat één en ander een dikke min voor de banken kan worden. Kan he, moet niet…..

- De banken blijven in het middelpunt van de belangstelling staan. En terecht, want alle denkbare oplossingen van de crisis lopen via die banken. Die banken vertrouwen elkaar niet meer, zijn bang voor meer economische problemen en zijn dus vooral bezig met het versterken van hun eigen posities. Er is dus duidelijk minder belangstelling voor krediet verlenen. En dat brengt andere bedrijven in problemen die afhankelijk zijn geworden van lekker veel en goedkoop krediet. Faillissementen, here we come.