- Eindelijk een dag zonder schokkende, opvallende of dramatische berichten. En dus is het erg rustig op de bekende Europese aandelenmarkten. Omzetten en koersbewegingen stellen helemaal niets voor.

- Die rust blijft natuurlijk niet lang duren. Zeker op de internationale obligatiemarkten is de nervositeit de afgelopen maanden sterk toegenomen en er spelen op allerlei plaatsen nu zoveel verschillende ontwikkelingen dat het een kwestie van tijd is voordat er ergens weer iets geks/opvallends gebeurt en het spektakel weer van start gaat. Opgelost is er immers helemaal niets en de weg naar wel een oplossing wordt steeds kronkeliger.

- Ondertussen wordt ook steeds duidelijker dat de mogelijke hulp van China niet aanstaande is. Ook al omdat daar langzaam maar zeker de problemen ook aan het toenemen zijn. Met name de driehoek huizenprijzen, kredietverlening en financiële situaties van de banken begint zorgen te baren. Het IMF heeft ook al gewaarschuwd en dat doet het IMF natuurlijk niet voor niets.

- Voor de brillen maakt dat allemaal niets uit, die blijven alles wat niet positief is gewoon negeren en concentreren zich op weekcijfertjes die misschien microscopisch beter zijn dan die van een week eerder. En zo worden dan al die 'meevallers' verspreid. Gisteren in de VS bijvoorbeeld het verhaal over een dalend aantal mensen die voor het eerst een uitkering aanvragen. Kan natuurlijk allemaal geen kwaad, maar een heel stuk belangrijker is dat er banen, en het liefst goedbetaalde banen, bijkomen. Die cijfers zijn helaas een stuk minder prettig. Als er al banen bijkomen, zijn het vaak part-time banen, om eens iets te noemen. Trap dus svp niet in teksten over plusjes zonder contekst.

- De stemming wil er vanmorgen op de bekende Europese aandelenmarkten niet inkomen. Veel meer minnetjes dan plusjes, met omzetten die niet bijzonder zijn. En dit keer lijken handelaren/beleggers meer aandacht te hebben voor de inhoud van de berichten die bekend zijn gemaakt.

- Zo proberen de opgetelde verantwoordelijke Europese autoriteiten waar mogelijk de ontstane problemen te vergroten. Alle verschillen van mening worden via de media uitgespeeld en er worden uitspraken gedaan die niet eens in de rubriek 'dom, dommer, domst' passen. Hoe het ook zij, dat de internationale obligatiebeleggers per dag nerveuzer worden, wordt ook per dag begrijpelijker. En dat daardoor de problemen ook per dag groter worden, is dan een onvermijdelijke wetmatigheid. Goed bezig, jongens en meisjes, goed bezig.

- Engeland dan. Ook daar is gisteren duidelijk geworden dat het economisch in een strak tempo de verkeerde kant aan het opgaan is. Alle verwachtingen zijn dik naar beneden bijgesteld en met een beetje pech wordt het een 'double dip'. Waarom beginnen we hier over? Omdat in het VK de afgelopen jaren door de regering en de centrale bank alles gedaan is (en groot) waarvan veel mensen zeggen dat het in de eurozone snel moet gebeuren om het tij te keren. In het VK heeft het in ieder geval dus niets opgeleverd. Dat lijkt ons een meer dan goede reden om er in Brussel en Frankfurt nog eens over na te denken en deze heilloze weg niet in te slaan.

- De brillen en twee hersencelligen blijven vertrouwen op de Amerikaanse consumenten om de wereldeconomie uit het slop te trekken. Misschien kunnen ze even nadenken over een bekende quote van Keynes: als de omstandigheden veranderen, verander ik van mening. Het blijft interessant om te zien hoe de brillen in de repeat-stand blijven staan terwijl de problemen in de VS per dag groter worden. Dat er van tijd tot tijd een paar cijfertjes beter zijn dan een maand eerder betekent in het grote spel der dingen helemaal niets. Vergelijk daarvoor allerlei belangrijke cijfers van nu maar met die van een decennium geleden.

- 'Why worry, be happy', dat lijkt vanmorgen het motto te zijn op de bekende Europese aandelenmarkten. Veel wat hogere koersen dus, met omzetten die overigens niet zoveel voorstellen. Voor de zoveelste keer zijn handelaren/beleggers bereid de inhoud van de beschikbaar gekomen berichten meer dan volledig te negeren.

- Nog opmerkelijker is de werkelijk gigantische kloof die is ontstaan tussen obligatie- en aandelenland. In obligatieland is men heel erg nerveus en houdt men serieus rekening met allerlei onprettige scenario's en in aandelenland ziet men maximaal wat wolkjes aan de horizon. Er wordt in ieder geval op geen enkele manier rekening gehouden met mogelijke zware financieel-economische tegenvallers en de consequenties daarvan voor de resultaten van de bedrijven. De bekende indices hebben ondertussen wel wat terrein prijsgegeven, maar in de huidige niveaus zit maar erg weinig mogelijk slecht nieuws verdisconteerd.

- Gisteren in de VS een paar kleine meevallertjes. Hoe de Amerikanen het doen, begint een steeds groter raadsel te worden, maar de detailhandelsverkopen zijn gewoon weer wat gestegen. Bedenk namelijk dat het aantal banen nauwelijks stijgt en dat de lonen minder stijgen dan de inflatie. En dan hebben we het niet eens over de tamelijk desastreuze ontwikkelingen op de huizenmarkten.

- Nog een keer het grote lange termijn verhaal van de VS. De afgelopen 10 jaar zijn daar geen banen bijgekomen, terwijl de bevolking met 30 mln mensen is toegenomen. Niet alleen zijn er opgeteld geen banen bijgekomen, de koopkracht is het afgelopen decennium ook maar nauwelijks gestegen. Door heel veel geld te lenen en ook uit te geven, zijn de bestedingen alsmaar verder gestegen, maar u begrijpt dat welvaartsgroei die gebaseerd is op schuldengroei op z'n minst kwetsbaar is. Het lijkt in de VS misschien beter te gaan, maar de realiteit is een heel andere.

- Het wil opnieuw niet echt lukken op de bekende Europese aandelenmarkten. Veel wat lagere koersen dus, met omzetten die, met uitzondering van die voor de financials, maar weinig voorstellen. Berichten zijn er meer dan genoeg, de richting ervan is volkomen duidelijk, maar het ontkennen van de realiteit is door handelaren/beleggers tot een kunstvorm verheven.

- De ontwikkelingen met betrekking tot de Europese staatschuldencrisis blijven natuurlijk het nieuws bepalen. Vanmorgen een paar mini-meevallertjes in de vorm van niet-tegenvallende 3e kwartaal-groeicijfers uit Duitsland en Frankrijk, maar daar staan tamelijk veel andere cijfertjes tegenover. Te beginnen met de laatste verwachtingen van de OESO ten aanzien van de groei van de wereldeconomie. Die beloven niet veel goeds. En dan is er het nieuws uit Italië waar de berichten over de vorming van een nieuwe regering toch tegenvallen en één van de grootste banken in het land een zeer dik kwartaalverlies moest melden vanwege een aantal afboekingen. Over de laatste uitspraken van mevrouw Merkel hoeven we het in dit verband dan niet eens te hebben. Hoe het ook zij: het vertrouwen in een goede afloop is verder onder druk komen te staan. Kijk daarvoor maar even naar de internationale obligatiemarkten.

- In de VS heeft de Federal Reserve uit San Francisco opvallende uitspraken gedaan. Daar denkt men dat er een 50% kans is dat de Amerikaanse economie binnen afzienbare tijd in een recessie terecht gaat komen. Met name de ontwikkelingen in de eurozone kunnen behoorlijk negatief gaan uitpakken.

- Er kan ook makkelijk op een heel andere manier naar de VS gekeken worden. Nu is het verhaal dat het in principe economisch de goede kant op gaat, maar dat er van tot tijd sprake is van tegenvallers. De realiteit begint echter meer en meer een heel andere te worden. Eén van een langdurige achteruitgang waarin het van tijd tot tijd wat beter gaat. Het begrip 'verloren decennium' is ondertussen echt van toepassing op de VS. Kijk daarvoor maar eens naar de ontwikkeling van het aantal banen, van de besteedbare inkomens, van de huizenprijzen, van de armoede, van de uitstaande schulden, van de begrotingstekorten, van de beurskoersen, om eens wat aspecten te noemen. Het gegeven dat het met de bovenkant van de Amerikaanse samenleving wel erg veel beter is gegaan, maakt het bovenstaande echt niet allemaal goed.

- Het is voorlopig erg rustig op de bekende Europese aandelenmarkten. Meer minnetjes dan plusjes, maar veel stelt het allemaal niet voor. En hetzelfde is van toepassing op de omzetten. In de financials gebeurt nog wel wat, voor de rest ongeveer niets. De berichtgeving met betrekking tot de Europese schuldencrisis blijft uiteraard thema numero uno.

- In de discussie over wat nu precies de taak van de ECB moet/kan zijn in het oplossen van de problemen hebben de presidenten van de Duitse en Nederlandse centrale banken duidelijke stellingen ingenomen. De taak van de ECB moet een beperkte zijn. De ECB kan de eurozone niet 'redden', het is aan de politici op allerlei plaatsen om voor structurele oplossingen te zorgen en de consequenties van te maken keuzes te accepteren.

- In dumboland is het even wat rustiger nu er in Griekenland en Italië nieuwe presidenten zijn gekomen, Opgelost is er natuurlijk helemaal niets, maar de brillen en twee hersencelligen zijn even tevreden. Het doet ons alleen maar denken aan de Drs. P – klassieker 'de Dodenrit'.

- Het blijft natuurlijk tamelijk onwaarschijnlijk dat de banken zonder welke de meeste schuldenproblemen niet eens zouden zijn ontstaan, nu zo'n grote invloed uitoefenen op het beleid in een groot aantal landen. Eerst opblazen, dan afbreken. En de hotemetoten laten het gewoon gebeuren. Dat kun je toch niet bedenken. Surrealistisch.

- Het is vanmorgen opnieuw erg rustig op de bekende Europese aandelenmarkten. Omzetten en koersbewegingen stellen maar weinig voor. Berichten waar iets mee gedaan kan worden zijn er meer dan genoeg, maar handelaren/beleggers doen/durven/willen/kunnen het niet.

- De Europese schuldencrisis blijft de gemoederen natuurlijk het meeste bezighouden. In twee landen hebben we nu weliswaar nieuwe topmannetjes, maar veranderd/verbeterd is er natuurlijk helemaal niets. Wat er moet gebeuren is dat er geloofwaardig plannen moeten worden aangenomen door de respectievelijke parlementen. Plannen die perspectieven bieden op het rechtzetten van allerlei volledig uit de hand processen. Want de nervositeit op de markten wordt grotendeels veroorzaakt door het in een strak tempo toenemende besef dat de bestaande situaties in meer landen simpelweg niet gehandhaafd kunnen worden.

- De economische ontwikkelingen in de eurozone gaan, mede door de onrust op de financiële markten, duidelijk de verkeerde kant op. Alle groeiverwachtingen worden in een strak tempo naar beneden bijgesteld. Voor 2012 wordt nu door de ECB en de Europese Unie nu nog gerekend op een minimale groei, maar de richting van de beweging is versnellend neerwaarts. Die recessie, die komt eraan.

- In de VS lijkt het misschien beter te gaan, maar niets is minder waar. De regering geeft daar nog steeds gewoon 60% !!! meer uit dan er binnenkomt. Daar komt men nu nog mee weg, maar het is wel een keiharde indicatie dat het hele Amerikaanse groeiverhaal op een extreem wankele basis gebaseerd is. Als er een begrotingstekort van $ 1.300 mrd en een ongelimiteerd ingrijpen van de Fed nodig zijn om tot de bestaande groeicijfers te komen dan begrijpt u dat het in de VS echt niet beter gaat dan in de eurozone. Het is een kwestie van afwachten voordat de financiële markten ook daar oog voor krijgen. En dan gaan we nog wat meemaken.

- Op de bekende Europese aandelenmarkten is het vanmorgen een heel stuk rustiger dan gisteren. Nog wel meer minnetjes dan plusjes, maar de verliezen stellen niet veel voor en de omzetten zijn net zomin bijzonder. Berichten zijn er meer dan voldoende, de inhoud ervan is bijna altijd overduidelijk, maar handelaren/beleggers staan in de pauze-stand.

- In de Europese staatsschuldencrisis blijven de berichten/meningen/voorstellen/opzetjes etc. etc. maar over elkaar een buitelen. Allemaal niets mis mee, maar het zou een heel stuk beter zijn als er bij al die dingetjes veel meer aandacht gegeven zou worden aan de mogelijke consequenties. Want de kern van deze crisis is dat alle concrete voostellen niet zijn uitgevoerd omdat men niet bereid was de consequenties te accepteren en dan maar weer een volgend plan ging bedenken. Ook niets mis mee, behalve dat in de tussentijd de problemen alleen maar toenamen. En het volgende plan dus nog grotere consequenties had, ook niet aangenomen werd en er gewerkt ging worden .... Enfin, u begrijpt de dynamiek.

- Dat het vertrouwen in een goede afloop bij ieder volgend probleem alsmaar verder onder druk komt te staan, is a) volkomen voorspelbaar en krijgt b) natuurlijk economische gevolgen. Bijvoorbeeld in de groeicijfers. Vanmorgen het nieuws dat de Duitse groei in 2012 erg veel lager gaat zijn dan in 2011. Oftewel: de richting van de beweging is sterk negatief.

- Een van de voorstellen om het tij te keren is om de ECB echt zwaar te laten ingrijpen in de obligatiemarkten. Volgens een paar hotemetoten kan dat een belangrijke bijdrage leveren aan het herstel van vertrouwen. Tot nu toe heeft de ECB natuurlijk niet stil gezeten, maar het kan allemaal veel groter en ingrijpender. In het jargon; 'the big bazooka' moet ingezet worden. 'Gelukkig' zijn er al een paar centrale banken die dat al gedaan hebben, dus er is te zien wat de resultaten daarvan zijn. Kijk daarvoor maar naar de ontwikkelingen in de VS en het VK. Daar zijn echt alle ballen ingezet op 31, en je moet ziende blind en horende doof zijn om te durven zeggen dat het in die landen nu beter gaat.