-Op de bekende Europese aandelenmarkten is de stemming er in de loop van de ochtend wel ingekomen. Over een breed front hogere noteringen met omzetten die, met uitzondering van die voor de financials, nauwelijks iets voorstellen. Een paar kopers blijken voldoende. Nieuws is er ook, maar wordt ongeveer genegeerd.

-Er is in ieder geval geen enkele bereidheid om stil te staan bij enkele cijfers die gepubliceerd zijn. Zo begint het nieuws uit Duitsland minder prettig te worden. Tot voor kort ging het daar allemaal de goede kant op, maar er komen nu ook minnetjes tevoorschijn. Een paar dagen geleden erg teleurstellend nieuws over de consumentenbestedingen en vanmorgen behoorlijk tegenvallend nieuws over de industriele produktie.

-De beleggers mogen zich ook wel eens wat drukker maken over de komende G-20 bijeenkomst. Het ziet er steeds meer naar uit dat daar van overeenstemming geen sprake meer gaat zijn. De irritaties en ergernissen over elkaar nemen zijn in een strak tempo aan het toenemen en dat is nooit een goede basis om welke afspraak dan ook te maken. Geen prettig vooruitzicht voor de wereldeconomie, om het eens voorzichtig te formuleren.

-In de VS wordt per dag duidelijker dat er een grote kloof is ontstaan tussen de bedrijven die vooral afhankelijk zijn van de Amerikaanse economie en de bedrijven die ook (grote) belangen buiten de VS hebben. Gisteren tamelijk optimistische geluiden van de CEO's van de grote internationale concerns, vanmorgen behoorlijk sombere teksten vanuit het midden- en kleinbedrijf.

-In Nederland-pensioenenland zijn er geen saaie dagen meer. Vanmorgen het nieuws dat er stresstesten gaan komen voor de pensioenen om meer inzicht te krijgen in de risico's die er zijn. Leuk, kan allemaal geen kwaad, maar het gaat dan natuurlijk maar om twee dingen; a) hoe realistisch zijn die stresstesten en b) wat gaan de consequenties zijn bij onprettige uitkomsten. Als daar ook maar een beetje creatief mee wordt omgegaan, hebben die testen geen enkele zin en zijn het vooral exercities om tijd te winnen en de problemen vooruit te schuiven.

-Het wil vanmorgen niet echt lukken op de bekende Europese aandelenmarkten. Nieuws is er wel, maar de bereidheid om er iets mee te doen, is opnieuw beperkt. Het gevolg daarvan is dat de bekende indices bewegen rondom de slotstanden van vrijdag met omzetten die niet bijzonder zijn.

-Opmerkelijk is wel dat er op de beurzen eigenlijk niet gereageerd is op de laatste arbeidsmarktcijfers uit de VS. Daar lijkt het toch allemaal wat beter te gaan. De schijn bedriegt echter. Als gelet wordt op de uitkomsten van een grote enquete onder het Amerikaanse publiek is het beeld minder prettig. De afgelopen maand hebben opnieuw een paar honderdduizend mensen zich helemaal teruggetrokken van die arbeidsmarkt. Niet echt een herstelverhaal.

-Hetzelfde is van toepassing als gekeken wordt naar de laatste cijfers over het aantal mensen in de VS die voedselbonnen krijgen. Dat blijft maar sterk stijgen.

-Elders in de wereld zitten alle autoriteiten met argusogen te kijken naar de mogelijke gevolgen van de plannen van de Amerikaanse Federal Reserve met betrekking tot het tamelijk grootschalig kopen van Treasuries. Waar gaat dat geld uiteindelijk neerslaan en hoe gaat het bijvoorbeeld verder met de verschillende wisselkoersen? Er wordt hard nagedacht over mogelijke maatregelen om mogelijke onprettige gevolgen te neutraliseren. Van goed samenwerken om de problemen het hoofd te bieden, is even geen enkele sprake.

-De euforie over de plannen van de Federal Reserve lijkt vanmorgen op de bekende Europese aandelenmarkten enigszins uitgewerkt te zijn. Er werd nog wel hoger geopend, maar die plussen konden niet worden vastgehouden. Nieuws is er meer dan voldoende, maar de bereidheid om er iets mee te doen, lijkt beperkt.

-Er wordt waarschijnlijk ook gewacht op de cijfers over de Amerikaanse arbeidsmarkt die vanmiddag gepubliceerd gaan worden. De NFP (non-farm-payrolls), oftewel: hoeveel banen zijn er de afgelopen maand in de VS bijgekomen? De verwachting is dat er een klein plusje gaat uitkomen.

-Internationaal zijn de eerste reacties op de plannen van de Fed ook wel binnengekomen. Rode draad; de monetaire autoriteiten op andere plaatsen in de wereld zijn zeker niet gelukkig met die plannen. Om het eens voorzichtig te formuleren.

-In Nederland is het thema 'pensioenen' hoog op allerlei agenda's komen te staan. Hoe moet het verder? Wie gaat wat doen? Moeten er andere afspraken gemaakt worden? Er wordt nu door alle belanghebbenden erg hard gewerkt om een zo goed mogelijke uitgangspositie te krijgen.

-Opvallend is de weer scherp toenemende kloof tussen de aandelen- en de obligatiebeleggers. In aandelenland zit de stemming er heel behoorlijk in, terwijl in obligatieland de zorgen in een strak tempo aan het toenemen zijn. De langjarige praktijk heeft wel geleerd dat de obligatiebeleggers erg veel meer gelijk hebben gekregen dan de aandelenmannetjes.

-Erg opmerkelijk. Op de beurzen in Azie en Europa wordt veel positiever gereageerd op de gisteren gepresenteerde plannen van de Amerikaanse Federal Reserve dan op de Amerikaanse beurzen zelf. Wat zien de Amerikaanse handelaren/beleggers niet wat in de rest van de wereld blijkbaar wel gezien wordt? Of zijn die Amerikaanse handelaren/beleggers toch gewoon slimmer dan hun vakbroeders elders in de wereld?

-In de VS gaat de Fed de komende maanden dus voor $ 600 mrd aan staatsleningen kopen in een volgende poging de groei van die economie op gang te houden. Gaat dat werken? Nee natuurlijk. De lange rente in de VS is al extreem laag. Als een extreem lage rente al niet echt zorgt voor aardige cijfers, dan gaat een nog lagere rente daar geen verschil in brengen. Er gebeurt dus helemaal niets in de sfeer van banen en inkomens, de twee met afstand belangrijkste factoren voor groei.

-Minpunten zijn er daarentegen wel. Zo worden de verhoudingen op de financiele markten alsmaar verder verstoord. Geld is veel te goedkoop, sparen wordt per dag onaantrekkelijker, risico's worden volkomen verkeerd geprijsd en waar gaat dat over economie uitgestrooide geld uiteindelijk terechtkomen. Misschien in hogere aandelenkoersen, maar hogere grondstoffenprijzen (en hoe goed is dat voor de gebruikers?) zijn ook een mogelijkheid. Volgende zeepbellen komen er aan.

-Een ander minpunt is dat de koers van de dollar waarschijnlijk gaat dalen en dat de mogelijke internationale samenwerking op monetair gebied verder onder druk is komen te staan. De Fed blijkt geen enkele rekening te willen houden met de belangen van andere landen.

-Andere vragen hebben betrekking op de toekomst. Als het deze keer niet lekker werkt, komt er dan een volgend rondje geldsmijten? En, nog belangrijker, wanneer en hoe gaan al deze maatregelen teruggedraaid worden?

-Kortom: de plussen van de plannen zijn twijfelachtig, de minnen reeel en groot, En dat brengt ons bij de grootste min. Hoeveel vertrouwen kan het grote publiek hebben in de verantwoordelijke autoriteiten als die niets beters kunnen bedenken dan een plan met deze balans van plussen en minnen. Daaruit blijkt toch primair dat de verantwoordelijke autoriteiten behoorlijk de weg kwijt zijn? Een erg onprettige gedachte, zeker in de huidige tijden.

-Er wordt vanmorgen vooral gewacht op de bekende Europese aandelenmarkten. U kent het verhaal ondertussen wel. Gaat de Federal Reserve vanavond de wereld redden of niet? Allemaal onzin natuurlijk, maar de beleggers willen zichzelf nou eenmaal graag iets wijsmaken.

-De economische realiteit in de VS is helaas tamelijk somber en er is geen schijn van kans dat het daar binnenkort beter gaat. Of de Fed nou geld in die economie sproeit, veel geld in die economie sproeit of heel veel geld in die economie sproeit. Kijk daarvoor maar naar de bestaande financiele posities van hele grote groepen Amerikanen. En bedenk dan wat de gevolgen van de komende grote bezuinigingen bij de lokale en regionale overheden gaan betekenen of het toenemende bewustzijn dat de pensioenproblemen in de VS ook torenhoog zijn. Niets goeds, om het eens extreem voorzichtig te formuleren.

-Laat u niet meeslepen door de resultaten van veel Amerikaanse bedrijven die nog steeds alleszins aardig zijn. Dat betekent niet (herhaal: niet) dat het ook goed gaat met die economie. De bedrijven weten te profiteren van kostenbesparingen en hun activiteiten in delen van de wereld waar het een stuk beter gaat dan in de VS.

-In euroland lijkt het rustig te zijn, maar niets is minder waar. Met name de obligatiebezitters zijn goed gaan kijken naar de
financieel-economische ontwikkelingen in de bekende probleemlanden en beginnen zich meer zorgen te maken hoe dat allemaal goed moet komen. De nervositeit neemt toe waardoor ook de rente in die landen begint op te lopen. Geen prettige ontwikkeling.

-Er gebeurt vanmorgen erg weinig op de bekende Europese aandelenmarkten. Nieuws is er echt wel, maar er wordt vooral op elkaar gewacht en naar elkaar gekeken. De omzetten stellen helemaal niets voor. En u weet wel ondertussen waar op gewacht wordt: wat gaat Ben B. te W. morgen doen?

-Voor het zover is, eerst de Amerikaanse verkiezingen. Daar gaat het voorlopig maar om een vraag: hoe groot gaan de verliezen voor de democraten worden? 'It's the economy, stupid', is de bekende kreet en met die economy gaat het steeds slechter. Als naar de consumenten gekeken wordt tenminste. De ontwikkelingen op de arbeids- en huizenmarkten trekken diepe sporen door die Amerikaanse samenleving. En dat zijn nog steeds de kiezers.

-Met het genoteerde bedrijfsleven in de VS gaat het (voorlopig) een heel stuk beter, zo is de afgelopen weken wel gebleken uit de publicatie van de derde kwartaalresultaten Kostenbesparingen, actief zijn in landen waar het een stuk beter gaat en een grote vrijheid in het opstellen van de resultaten hebben met elkaar voor vaak best redelijke resultaten gezorgd.

-In Nederland wordt er langzaam geknabbeld aan de rechten van de gepensioneerden. De toezegging dat de pensioenpremies even niet verhoogd hoeven te worden terwijl verschillende pensioenfondsen te maken hebben met (te) lage dekkingsgraden, betekent natuurlijk maar een ding: meer problemen op komst. In eerste instantie voor de pensioengerechtigden en in tweede instantie voor de economie, want die gerechtigden gaan waarschijnlijk hun gedrag aanpassen als de 'schade' gaat oplopen.

-Nog een fijn verhaal uit de VS over de gevolgen van het op vakantie sturen van de accountants. In de VS is een kleine bank (Wilmington Trust) door een grotere bank gekocht voor net iets meer dan de helft !!!!!!! van de waarde op de beurs. ?????????? Dat kan gebeuren als je zelf de waarde van je bezittingen mag vaststellen. De kopers hadden daar blijkbaar totaal andere ideeen over dan de bazen van Wilmington die uiteindelijk dus wel akkoord zijn gegaan met die andere waarderingen. Wat denkt U? Zou dat elders in de VS ook gebeuren? Bij AFS houden we vast aan het kakkerlak-principe: als je een kakkerlak ziet, weet je dat er veel meer in de buurt zijn.

-Na een vriendelijke opening kwam de stemming op de bekende Europese aandelenmarkten in de loop van de morgen onder druk te staan. Plusjes en minnetjes wisselen elkaar nu af met als resultaat dat de indices rondom de slotstanden van vrijdag noteren. Nieuws is er voldoende, maar er wordt vooral gewacht op de dingen die later deze week gaan gebeuren.

-Het is nog meer dan anders Amerika-week. Eerst morgen de verkiezingen voor het Amerikaanse parlement, dan woensdag de mogelijke besluiten van de Federal Reserve met betrekking tot het ja/nee/hoe/hoeveel stimuleren van de economie en vrijdagmiddag het laatste nieuws over de arbeidsmarkt.

-De verkiezingen dinsdag a.s. gaan een dikke nederlaag voor de democraten opleveren. Het Amerikaanse publiek wordt geconfronteerd met grote problemen op de arbeidsmarkt, met grote problemen op de huizenmarkt en met een scherpe toename van de armoede, om maar eens een paar zaken te noemen. Dat de zittende regering daar de schuld van krijgt is geen opmerkelijke conclusie. ' It's the economy, stupid'. Waar kennen we die quote ook al weer van?

-Een dag later moet de Federal Reserve laten weten wat zij gaat doen om het tij mogelijk te keren. In beleggersland heeft men zichzelf wijs gemaakt dat lekker veel obligaties kopen (quantative easing) om daarmee de lange rente te verlagen, een goed idee is. Dat dat idee tot nu toe in de wereld nergens gewerkt heeft (denk Japan) doet voor de rest niet ter zake. Dat daardoor de problemen voor alle pensioenfondsen ook alleen maar groter worden, lijkt er net zo min ook maar iets toe te doen.